1.043

De Doop van Christus in de Jordaan

Regio: Rusland
Periode:  Laat 16e eeuw
Afmeting: 69.00 x 82.00 cm

Beschrijving

Christus wordt gedoopt door Johannes de Voorloper, die in eerbied voorover gebogen is naar zijn Meester. Vanuit de hemel daalt Gods Geest neer, in de gedaante van een duif. Op de rechteroever zijn drie engelen getuige van het tafereel. Hun handen zijn uit eerbied bedekt met doeken.

De Doop in de Jordaan is het oudste onbewegelijke feest, dat in de gehele christelijke kerk gevierd wordt op 6 januari. De menswording van Christus wordt hier in beeld gebracht naar de woorden van God, die uit de hemel spreekt: “Jij bent mijn geliefde Zoon, in jou vind ik vreugde” (Mat. 3,17; Mar. 1, 11; Luc. 3, 22). Op het moment van de Doop is ook de Drieëenheid een feit: God de Vader spreekt vanuit het op de ikoon in beeld gebrachte godsteken, de Heilige Geest daalt in de gedaante van de duif af en Christus de Zoon staat in de rivier. De Triniteit wordt ook benadrukt door de drie stralen, waarin de straal uit het godsteken eindigt.

De iconografie van de doop van Christus in de Jordaan is in de loop der eeuwen “gegroeid”. Vanaf de derde eeuw werd Johannes in een kemelharen kleed gehuld, in de vierde eeuw werden de duif en de lichtstraal toegevoegd, na de vijfde eeuw werd de naaktheid van Christus, die als aanstootgevend werd beschouwd, door een lendendoek verhuld en vanaf de zesde eeuw verschenen de engelen op de oever van de rivier.
De ikoon is geschilderd in een noordelijke stijl, waar de zwarte ogen en de witte accenten, de accentueringen in de achtergrond en de keuze van het koloriet een aanwijzing voor zijn.